Equitans heeft de onderstaande opdrachten uitgevoerd.

Shell UK Exploration & Production en NAM (2010-2012)

Hoe kun je leren van een ongeval zonder verzuim? In 2009 is er een kortstondige brand op een NAM offshore platform. Equitans i.s.m. Kessels & Smit wordt gevraagd om een innovatieve aanpak te ontwikkelen om de organisatie in staat te stellen om van dit ongeval te leren. Niet alleen op technisch en procedureel gebied maar met name rondom het gedrag van de betrokkenen. Het ontwikkelde leerpakket bestaat uit een animatie van wat er is gebeurd en video-interviews met betrokkenen die vanuit verschillende posities hun perspectief geven op het gebeurde, waarbij de onderliggende aannames inzichtelijk worden gemaakt. Het geheel is voorzien van een begeleidend ‘instructie’ boek waarmee leidinggevenden het materiaal kunnen gebruiken binnen hun eigen afdeling. Train the Trainer sessies worden georganiseerd om de leidingevenden te ‘trainen’ in het effectief begeleiden van leersessies, waar met name de focus ligt op vragen en onderzoeken in plaats van zenden en uitleggen. Het leerpakket en de aanpak krijgen veel waardering en wordt ook aan de NOGEPA leden gepresenteerd.

Lees in het volgende artikel hoe wij aankijken tegen leren van ongevallen: The behavioural aspects of Learning from Incidents

In navolging van het leerpakket worden nog diverse korte filmpjes gemaakt van incidenten, waarbij elke keer de aandacht ligt op de onderliggende overtuigingen die het gedrag sturen van de betrokkenen.

Zowel aan de Nederlandse als Engelse kant van de Noordzee worden binnen de offshore organisatie van Shell UK Exploration & Production/NAM vele ‘Bewust Leidinggeven aan Veiligheid’ workshops gegeven. De worskhops helpen deelnemers een stap te maken in het verkennen van hun eigen aannames en overtuigingen op het gebied van veiligheid en het inzichtelijk maken hoe deze aannames en overtuigen hun gedrag sturen. Dit aan de hand van o.a. filmfragmenten en een stellingen spel. Eveneens wordt inzicht gegeven hoe de aannames en overtuigingen de resultante zijn van de besdrijfscultuur. De kwaliteit van aanspreken wordt getraind met behulp van acteurs. Deeelnemers krijgen opdrachten mee om na de workshop te gaan experimenteren met de nieuw opgedane kennis en vaardigheden. Voor meer info rondom de workshops lees het volgende artikel: Safety and mindset

 

VOPAK (2011)

Tijdens de bouw van de VOPAK Eemshaven Terminal zijn diverse veiligheidsbewustzijn workshops uitgevoerd met specifieke aandacht voor de projectrisico’s, zoals als het werken op hoogte tijdens het lassen van de tankwanden. Het samenbrengen van opdrachtgever en opdrachtnemers (zoals onderaannemers) en het gezamenlijk verkennen van de veiligheidsrisico’s en aannames en overtuigingen heeft geleid tot een beter begrip van de verschillende posities en hebben geresulteerd in goede afspraken rondom veiligheid en het zonder consequenties kunnen melden van onveilige situaties.

 

Stork Technical Services (2011-2012)

In de STORK werkplaats in Elsoo vindt in 2010 een ernstig ongeval plaats. Tijdens het afpersen van een stuk leidingwerk op zo’n 100 bar breekt een afsluiter af die een medewerker midden in het gezicht raakt. Equitans krijgt de opdracht om van dit ernstige ongeval een leeraaanpak te ontwikkelen. Gebaseerd op eerdere ervaringen wordt een videointerview gemaakt met de betrokkene die na diverse langdurige operaties in staat is en de moed op kan brengen om zijn verhaal voor camera te vertellen. Via situatie-aanname-gedrag cirkels wordt inzichtelijk gemaakt hoe het ongeval heeft kunnen plaatsvinden. Wanneer de video wordt getoond in verschillende workshops aan alle werkplaatsmedewerkers valt er vaak een betekenis volle reflectieve stilte. Niet vanwege schaamte maar omdat men stil staat bij het eigen handelen in zo’n situatie. In de eerste plaats is er respect voor het feit dat de getroffen medewerker openhartig zijn verhaal heeft willen vertellen en verder is er de reactie: “Ja dit had mij dus ook kunnen gebeuren, want zo denk ik ook”. De leeraanpak heeft tot gevolg dat er betere procedures komen rondom het op hoge druk afpersen van leidingwerk, maar ook dat er wordt begonnen met een start-werk-overleg en medewerkers zich geroepen voelen om onveilige situaties te melden. De discussies geven een goed inzicht in de heersende overtuigingen die gevormd zijn binnen de bestaande veiligheidscultuur.

 

VolkerWessels (2012-2015)

Begin 2012 wordt Equitans samen met Kessels & Smit uitgenodigd bij de CEO van VolkerWessels. Hij heeft recent het drama rondom het instorten van het dak van het Grolsch Veste Stadion in Enschede meegemaakt. 2 Doden en 15 gewonden en een enorme materiele schade zijn het gevolg. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Naast de technische onderzoek dat door de Inspectie SZW en de OVV wordt uitgevoerd wil de CEO vooral weten hoe dit vreselijke ongeval binnen de heersende bedrijfscultuur heeft kunnen plaatsvinden. De opdracht resulteert in diverse interventies:

  • ‘Bewust Leidinggeven aan Veligheid’ workshops voor de directies van alle VolkerWessels werkmaatschappijen inclusief de RvB.
  • Het gezamelijk ontwikkelen van het WAVE programma: Wees Alert, Veiligheid Eerst.
  • Het opzetten van het VolkerWessels veiligheidsplatform bestaande uit een directie leden onder voorziiterschap van een lid van de RvB waar veiligheidsissues worden besproken en acties geaccodeerd en gecommuniceerd.
  • Het maken van leerdocumenten over een periode van twee jaar van zo’n 200 ongevallen.
  • Het maken van een film van een ongeval waarbij een dieplader met daarop een kraan een hoogspanningskabel van TenneT raakt.
  • Tal van ‘toolbox’ sessies op tal van projecten vaak ’s ochtends in de keet voor aanvang van het werk.

Het VolkerWessels project heeft ons veel geleerd hoe de bouw- en infrasector werkt. Deze kennis is zeer waardevol gebleken in ons werk voor de Stichting Vlink in Groningen.

 

VolkerRail (2013-2014)

Na een eerste audit en certificering op de Veiligheidsprestatieladder (gebaseerd op het door Shell ontwikkelde Hearts & Minds veiligheidscultuurmodel) vroeg de directie van VoklkerRail zich af wat er nodig was om hoger op de ladder te komen. Help ons was de opdracht die aan Equitans werd gegeven. De grote uitdaging die organisaties hebben die hoger op de Veiligheidsprestatieladder willen komen is het doorbreken van het ‘glazen plafond’. Typisch hierbij is de ontwikkeling van moeten naar willen, van het zoeken naar de schuldige naar het reflecteren op de eigen rol en bijdrage. Alle 18 categorieën van de Veiligheidsprestatieladder werden vertaald naar met name gedragscomponenten. De verschillende aspecten werden via interviews en observaties uit de dagelijkse praktijk geillustreerd en teruggekoppeld aan extended leadership team van VolkerRail. De ervaring van een nacht meedraaien bij een wisselvervanging op Utrecht Centraal, leverde rijk materiaal op om de dilemma’s waar de werkvloer mee te kampen had op het gebied van veiligheid te illustreren en de link te leggen naar management beslissingen en gedrag. Uiteindelijk is VolkerRail in 2019, als eerste aannemer werkzaam aan het spoor, gecertificeerd op trede 4 van de Veiligheidsladder.

 

Interdisciplinairy Perspectives on Learning from Incidents (2013-2015)

De ontwikkeling van de ‘leren van ongevallen’ aanpak, zoals succesvol toegepast binnen Shell UK Exploration & Production en NAM, resulteerde in contacten met Glasgow University.  Shell Research was sponsor van een ESRC-project rondom het leren van ongevallen en Equitans werd uitgenodigd om deel te nemen aan een zestal seminars in Engeland over een periode van twee jaar. De seminars hadden een interdisciplinair karakter met deelname van diverse ‘thought leaders’ van diverse disciplines met raakvlakken aan het veiligheidsvraagstuk. De opbrengst: vele nuttige contacten en een verdieping van kennis over het leren van ongevallen. In Londen, bij het Energy Institute, heeft Equitans in 2015 tijdens het seminar over ‘LFI Practice’, de aanpak gepresenteerd over het inzichtelijk maken van de gedragsaspecten van ongevallen.

 

Stichting Vlink (2013- )

De Stichting Vlink is een uniek project. Met het onstaan van de aarbevingsproblematiek in Groningen ontstond in 2013 de noodzaak om de aannemers en opdrachtgevers, betrokken bij de versterkings- en hersteloperatie, te helpen met het verhogen van het veiligheidsbewustzijn. Een breed scala aan interventies zoals een schoorstenen conferentie, de bewust leiding geven aan veiligheid workshops, innovatieve Toolbox sessies, coaching van directieleden, leren van ongevallen, etc. hebben geleid tot een andere kijk of veiligheid bij de betrokken. In 2018 zijn de eerste stappen gezet richting een gezamenlijke aanpak met de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid resulterend in de Gebiedsgerichte Aanpak Groningen. Hierin ligt de focus ‘verantwoord opdrachtgeverschap’ met speciale aandacht voor de morele kant van veiligheidsleiderschap. Vanaf begin 2019 is de Stichting Vlink zich breder aan het manifesteren, o.a. via de samenwerking met Bouwend Nederland. Voor verdere details zie de website www.stichtingvlink.nl.

 

RIGO-RIVM (2014)

RIGO Research & Advies (www.rigo.nl) is het bureau dat in 2008 voor het RIVM de onderliggende analyses heeft uitgevoerd voor een van de meest uitgebreide studies naar ernstige ongevallen in Nederland (RIVM rapport The quantification of occupational risk , 2008). RIGO heeft met Equitans in diverse opdrachten (o.a. VolkerWessels, Stichting Vlink) samengewerkt om met behulp van beschikbare ongevals data, tools te ontwikkelen om vroegtijdig veiligheidsrisico’s kwantitatief te kunnen bepalen. In 2014 is samen met RIGO een opdracht uitgevoerd voor het RIVM om voor de metaalverwerkende industrie een experimentele tool te ontwikkelen waarbij gebaseerd op subjectieve persoonskenmerken risico mitigerende maatregelen konden worden geïdentificeerd.

Olijslager (2014)

Olijslager is de grootste verfgroothandel in Noord-Nederland. De professionele schilders en stucadoors kopen bij Olijslager hun producten en krijgen daarbij voorlichting over toepassingen en gebruik. Veel van de schilders en stucadoor zijn ZZP-er en krijgen niet vaak de gelegenheid om stil te staan bij de arbeidsrisico’s. In een aantal, door Olijslager georganiseerde, avondsessies werd door Equitans naast de inhoudelijk veiligheidstechnische aspecten met name rondom het werken op hoogte (ladders en rolsteigers) gesproken over de keuzes die men maakt als zelfstandige. De beslissing om te kiezen voor een veiliger maar duurder arbeidsmiddel moet regelmatig genomen worden en is dan toch afhankelijk of de opdrachtgever wel of niet wil betalen.

 

Rabobank (2015-2016)

Dat de aanpak rondom leren van ongevallen in de industrie eveneens van toepassing is op het leren van fouten in de bancaire wereld werd mooi geillustreerd in een gezamelijke project van Yolk en Equitans bij de Rabobank. In het ITCA-project zijn door Equitans diverse workshops gegeven over het creëren van een rechtvaardige cultuur. Gebaseerd op het Hearts & Minds cultuurmodel is het concept van het ‘glazen plafond’ geïntroduceerd. Klik hier voor meer informatie over het Rabobank ITCA-project.

 

Radboud Universiteit Nijmegen (2014-2016)

Voor de masterstudenten aan de faculteit Arbeids- en Organisatiepsychologie heeft Equitans gastcollege’s mogen verzorgen over arbeidsveiligheid. Gebruikmakend van films, stellingen spel en discussies is het onderwerp veiligheid vanuit diverse invalshoeken toegelicht. Voor vele studenten een nieuw onderwerp waar zeker de kennis van arbeids- en organisatiepsychologie van toepassing is. In een van de gastcollege’s, tijdens het stellingenspel, werd het dilemma voorgelegd of je nu wel of niet stopt voor een rood verkeerslicht ’s nachts na het stappen. De studenten hadden hier verschillende meningen over. Een levendige discussie. Volgens de meesten kon je best doorrijden: er was weinig risico ’s nachts met weinig verkeer op de weg, je moest wel een beetje opletten. Eén studente had een andere kijk hierop: ‘Ja, dat zei mij vriendin ook altijd, vorig jaar is zij ook op de fiets door een rood verkeerslicht gereden. Jullie weten niet wat je zegt: zij is nu dood’. Wat volgde waren tranen en stilte.

 

DSM (2018)

In samenwerking met Kessels & Smit heeft Equitans een Safety Mindset workshop verzorgd voor de internationale projectmanagers van DSM. Een groep van zo’n 25 managers werd ingevlogen om op Schiphol, als onderdeel van een meerdaags programma, een dag met elkaar van gedachten te wisselen over de veiligheid van hun projecten. Interessante dillema’s kwamen naar voren met name rondom de vraag hoe om te gaan met zeer verschillende wetgeving en competentie van medewerkers in de verschillende landen. Een en ander geïllustreerd door de vooraf aan de workshop geanalyseerde ongevallen en interviews met deelnemers.